'Can'ımız gideli 17 yıl oldu

Türk şiirinin önemli isimlerinden Can Yücel, ölümünün 17. yıldönümünde anılıyor. 21 Ağustos 1926'da İstanbul'da doğan Can Yücel, 12 Ağustos 1999'da 72 yaşındayken yaşama veda etti. Tek parti döneminin 7 yıl süre ile Millî Eğitim Bakanlığını yapan Hasan Âli Yücel’in oğlu olan Can Yücel, kullandığı kaba ama samimi dil ve bariton sesi ile okuduğu Türk şiirinde farklı bir tarz yaratmıştır.

'Can'ımız gideli 17 yıl oldu

Türk şiirinin önemli isimlerinden Can Yücel, ölümünün 17. yıldönümünde anılıyor. 21 Ağustos 1926'da İstanbul'da doğan Can Yücel, 12 Ağustos 1999'da 72 yaşındayken yaşama veda etti. Tek parti döneminin 7 yıl süre ile Millî Eğitim Bakanlığını yapan Hasan Âli Yücel’in oğlu olan Can Yücel, kullandığı kaba ama samimi dil ve bariton sesi ile okuduğu Türk şiirinde farklı bir tarz yaratmıştır.

24 Ağustos 2016 Çarşamba 14:19
'Can'ımız gideli 17 yıl oldu
 Ankara ve Cambridge üniversitelerinde Latince ve Yunanca okudu. Çeşitli elçiliklerde çevirmenlik, Londra’da BBC’nin Türkçe bölümünde spikerlik yaptı. Askerliğini Kore’de yaptı. 1958’de Türkiye’ye döndükten sonra bir süre Bodrum ve Marmaris'te turist rehberi olarak çalıştı. Ardından bağımsız çevirmen ve şair olarak yaşamını İstanbul’da sürdürdü. 1956 yılında Güler Yücel ile evlendi. Bu evlilikten iki kızı (Güzel ve Su) ve bir oğlu (Hasan) oldu. Son yıllarında Eski Datça’ya yerleşti ve her hafta Leman, her ay Öküz dergilerinde yazıları ve şiirleri yayımlandı. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel`e hakaretten yargılanan Yücel, 18 Nisan seçimlerinde Özgürlük ve Dayanışma Partisi`nin İzmir 1. sıra milletvekili adayı oldu. 12 Ağustos 1999 gecesi ölen şair, çok sevdiği günebakan çiçekleriyle uğurlanarak Datça'ya defnedildi.
Can Yücel, 1945-1965 yılları arasında `Yenilikler`, `Beraber`, `Seçilmiş Hikayeler`, `Dost`, `Sosyal Adalet`, `Şiir Sanatı`, `Dönem`,`Ant`, `İmece` ve `Papirüs` adlı dergilerde yazdı. Daha sonraları `Yeni Dergi`, ‘Birikim`, `Sanat Emeği`, `Yazko Edebiyat` ve `Yeni Düşün` dergilerinde yayımladığı şiir, yazı ve çeviri şiirleri ile tanınan Yücel, 1965`ten sonra siyasal konularda da ürün verdi. 12 Mart 1971 döneminde Che Guevara ve Mao'dan çeviriler yaptığı gerekçesiyle 15 yıl hapse mahkûm oldu. 1974’de çıkarılan genel afla dışarı çıktı. Dışarı çıkışının ardından hapiste yazdığı Bir Siyasinin Şiirleri adlı kitabını yayımladı. 12 Eylül 1980 sonrasında müstehcen olduğu iddiasıyla "Rengahenk" adlı kitabı toplatıldı. 1962'de İngiltere'deyken, 1709 yılından kalma, Latin harfleriyle taş baskısı olarak basılmış bir Türkçe dilbilgisi kitabı bulması geniş yankı uyandırdı. Şiirlerinde argo ve müstehcen sözlere çok sık yer veren, bu nedenle zaman zaman dikkatleri üzerine çekip koğuşturmaya uğrayan Yücel, ilk şiirlerini 1950 yılında `Yazma` adlı kitapta toplamıştır.
Can Yücel, taşlama ve toplumsal duyarlılığın ağır bastığı şiirlerinde, yalın dili ve buluşları ile dikkati çekti. Can Yücel'in ilham kaynakları ve şiirlerinin konuları; doğa, insanlar, olaylar, kavramlar, heyecanlar, duyumlar ve duygulardır. Şiirlerinin çoğunda sevdiği insanlar vardır. 'Maaile' şairin kitaplarından birine koyduğu bir ad. Can Yücel için ailesi çok önemlidir: eşi, çocukları torunları, babası.. Bu insanlarla olan sevgi dolu yaşamı şiirlerine yansımıştır. 'Küçük Kızım Su'ya', 'Güzel'e', 'Yeni Hasan'a Yolluk', 'Hayatta Ben En çok Babamı Sevdim' bu sevgi şiirlerinden bazılarıdır. Can Yücel ayrıca Lorca, Shakespeare, Brecht gibi önemli yazarların oyunlarından çeviriler yaptı. Shakespeare çevirileri (Hamlet, Fırtına ve Bir Yaz Gecesi Rüyası) aslına bağlı kalmayan, eserleri topluma aktarma amacıyla yaptığı çevirilerdir. Shakespeare'in ünlü 'to be or not to be' sözünü 'bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin' şeklinde Türkçeleştirmiştir. 1959'da ilk baskısı yayımlanan 'Her Boydan' adlı kitabında dünya şairlerinin şiirlerini serbest ama çok başarılı bir biçimde Türkçeye çevirmiştir.
Can Yücel, taşlama ve toplumsal duyarlılığın ağır bastığı şiirlerinde, yalın dili ve buluşları ile dikkati çekti. Can Yücel'in ilham kaynakları ve şiirlerinin konuları; doğa, insanlar, olaylar, kavramlar, heyecanlar, duyumlar ve duygulardır. Şiirlerinin çoğunda sevdiği insanlar vardır. 'Maaile' şairin kitaplarından birine koyduğu bir ad. Can Yücel için ailesi çok önemlidir: eşi, çocukları torunları, babası.. Bu insanlarla olan sevgi dolu yaşamı şiirlerine yansımıştır. 'Küçük Kızım Su'ya', 'Güzel'e', 'Yeni Hasan'a Yolluk', 'Hayatta Ben En çok Babamı Sevdim' bu sevgi şiirlerinden bazılarıdır. Can Yücel ayrıca Lorca, Shakespeare, Brecht gibi önemli yazarların oyunlarından çeviriler yaptı. Shakespeare çevirileri (Hamlet, Fırtına ve Bir Yaz Gecesi Rüyası) aslına bağlı kalmayan, eserleri topluma aktarma amacıyla yaptığı çevirilerdir. Shakespeare'in ünlü 'to be or not to be' sözünü 'bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin' şeklinde Türkçeleştirmiştir. 1959'da ilk baskısı yayımlanan 'Her Boydan' adlı kitabında dünya şairlerinin şiirlerini serbest ama çok başarılı bir biçimde Türkçeye çevirmiştir.
12 Ağustos 1999 tarihinde vefat eden Yücel'in cenazesi dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Piriştina'nın katkıları ile Datça'ya getirildi ve 17 Ağustos 1999 tarihinde 1999 Gölcük depreminin meydana geldiği tarihte defnedildi. Ölüm yıldönümlerinde kutlamalar, "şarap" içiliyor gerekçesi ile Datça Belediyesi tarafından yapılmadı. "Mekanım Datça Olsun" isimli bir kitap yazması ve yayınlaması nedeniyle, mezarı Datça şehrine defin edilen Yücel'in mezarı, Datça'da adına tören düzenlenmemesi ve başka yerlerde yapılan törenler nedeniyle yıkıma uğratıldı ve mezar taşı parçalandı. Mezarı yakınında bulunan "Can Evi" isimli alan ise, bu yıkımın ardından kapatıldı.
YAPITLARI:
Yazma (1950) Her Boydan (1959, Çeviri Şiirler) Sevgi Duvarı (1973) Bir Siyasinin Şiirleri (1974) Ölüm ve Oğlum (1975) Şiir Alayı (1981, ilk dört şiir kitabı) Rengâhenk (1982) Gökyokuş (1984) Beşibiyerde (1985, ilk beş şiir kitabı) Canfeda (1985) Çok Bi Çocuk (1988) Kısa Devre (1990) Kuzgunun Yavrusu (1990) Gece Vardiyası Albümü (1991) Güle Güle-Seslerin Sessizliği (1993) Gezintiler (1994) Maaile (1995) Seke Seke (1997) Alavara (1999) Mekânım Datça Olsun (1999) En Uzak Mesafe Benim Adım Firuzansa Ne Olayım. Cazcı firuzan (1997) Hotuhların dramı Biraz alıştım Bördübet'ten Sedir Adası'na Yüz Kitabı Şiirlerimden Seçmeler (2010) Yaprak Dökümü
ŞİİRLERİ:
Akdeniz Yaraşıyor Sana  Akis Al Bir Uzun Hava  Anayasası İnsanın  Arkamdan Konuşmasınlar Diye Aslandan Al Haberi Âşık Ölmez Ay! Ay! Ay!  Baharla Ölüm Konuşmaları  Bayramlık  Bi Damlacık Bir Ölüm İlanı Buluşmak Üzere  Can'ın Mezartaşı'na Cankurtaranla Çalındı Değişik Değişim  Dostum Samaripa'ya Mektup Dörtlük El Tutuşa Tutuşa Epigram Erotizma Fitilli Götümser Güler Yüzümle İmana Geldim İrtihal İşçi Marşı İşte Bu İş İtiraf Kaçamak Kayıp Çocuk Kibar Hırsızın Türküsü Kimesne Öldü  Küçük Kızım Su'ya Mare Nostrum Menapoz  Metamosmoris Muhabbet Mülemma Övgü Poetika Prova Rembrandt'ın Resmi Üzre Rıfat'a Sen Sağ Ben Selâmet Sevgi Duvarı Suda Şiir Dikeni Taksim Mitinginden İzlenim  Ukte Ve Komiser Kolombo Yapraktı

ŞİİR ÇEVİRİLERİ:
66. Sone - William SHAKESPEARE Alla`sen Söyle Nedir Aşkın Aslı Astarı! - Wystan Hugh AUDEN Amerika Amerika Olsun Yeniden - Langston HUGHES Ayrım - ZAHRAD Bahçe - Ezra POUND Deniz Meltemi - Stéphane MALLARMÉ Gönüllü Ölü - Charles BAUDELAIRE Sardalyeci Kadınların Türküsü - Jacques PREVERT Oy Reis! Koca Reis! - Walt WHITMAN Yapracığı Gören Balık - ZAHRAD
BESTELENEN ŞİİRLERİ:
Değişik, Yeni Türkü - Başka Türlü Birşey Sevgi Duvarı, Ahmet Kaya - Sevgi Duvarı Yapraktı, Yeni Türkü - Başka Türlü Birşey

Bağlanmayacaksın  Bağlanmayacaksın bir şeye, öyle körü körüne.  "O olmazsa yaşayamam." demeyeceksin.  Demeyeceksin işte.  Yaşarsın çünkü.  Öyle beylik laflar etmeye gerek yok ki.  Çok sevmeyeceksin mesela. O daha az severse kırılırsın. 
Ve zaten genellikle o daha az sever seni,  Senin onu sevdiğinden.  Çok sevmezsen, çok acımazsın.  Çok sahiplenmeyince, çok ait de olmazsın hem.  Hatta elini ayağını bile çok sahiplenmeyeceksin.  Senin değillermiş gibi davranacaksın.  Hem hiçbir şeyin olmazsa, kaybetmekten de  korkmazsın.  Onlarsız da yaşayabilirmişsin gibi davranacaksın.  Çok eşyan olmayacak mesela evinde.  Paldır küldür yürüyebileceksin.  İlle de bir şeyleri sahipleneceksen,  Çatıların gökyüzüyle birleştiği yerleri sahipleneceksin.  Gökyüzünü sahipleneceksin,  Güneşi, ayı, yıldızları...  Mesela kuzey yıldızı, senin yıldızın olacak.  "O benim." diyeceksin.  Mutlaka sana ait olmasın istiyorsan birşeylerin...  Mesela gökkuşağı senin olacak.  İlle de bir şeye ait olacaksan, renklere ait  olacaksın.  Mesela turuncuya, yada pembeye.  Ya da cennete ait olacaksın.  Çok sahiplenmeden, Çok ait olmadan yaşayacaksın.  Hem her an avuçlarından kayıp gidecekmiş gibi, Hem  de hep senin kalacakmış gibi hayat.  İlişik yaşayacaksın. Ucundan tutarak...
Son Güncelleme: 24.08.2016 14:19
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.