Tayfun Özkaya
Tayfun Özkaya
Yazarın Makaleleri
Ekonomi teorileri ve papağanlar
Ekonomide arz ve talep teorileri ile ilgili anlatılan bir söz vardır: 'Bir papağana her şeyin arz ve talebe bağlı olduğunu öğretirseniz bir ekonomist elde edersiniz. Bir ekonomiste her şeyin arz ve talebe bağlı olduğunu öğretirseniz bir...
Hangi süt, hangi yumurta?
Bize iki ayrı süt ve iki ayrı yumurta sunuluyor. Hemen en ucuzunu mu seçeceğiz? Bazı ekonomistlere göre ucuza üretilen ürün onu üreten şirketin ekonomik bir başarısıdır. İyi de, biri bizi besliyor, sağlıklı kılıyor, diğeri ise hasta...
Çiftçi afetler nedeniyle güç durumda
Ülkenin birçok yerinde kuraklık, don, dolu, sel gibi afetler tarımsal üretimi tahrip etti. Bununla ilgili bir Bakanlar Kurulu kararı ile üreticilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden aldıkları kredi borçları -bir faiz de eklenerek-...
Takdiri ilahinin arkasına saklanmak
Bir felaket meydana geldiğinde neden ve nasıl olduğunu araştırarak ders çıkarmak yerine, bütün bu gelişimleri 'takdiri ilahidir” diye yorumlama davranışı yaygınlaşıyor. Yani Allah böyle istemiş oluyor neredeyse. Başkalarının inanç...
Başka bir kömür madeni mümkün
Televizyonlardan izledik. Soma'da işçiler bir aydır 'kömürler sıcak çıkıyor, madende sıcaklık arttı” diyorlarmış. Ancak ne hikmetse bu durum; şirket, sendika ve yetkililer tarafından ya algılanmıyor veya duyulmuyor. Kısacası...
Tarımda her gün Soma
Elazığ'da çobanın boğazına sinek kaçmış. Belki de öyle sanıyor. Salık vermişler ve tarım ilacını (zehir dememiz gerekir) suyla karıştırarak içmiş. Hastaneye kaldırmışlar. Umarım hayatta kalır. Benzer bir olay İzmir'in...
Kömür dünyayı da yok ediyor
Bugün iki konuyu ele alacağım. Soma'daki yürek yakan olay ve sucukta egemenlerin yeni hamlesi. Önce kömür. Kömür üretilirken, maliyeti yükseltiyor diye alınmayan önlemler nedeniyle sık sık can alıyor. Buna takdiri ilahi değil, takdiri...
Neoliberalizmin son kullanma tarihi
1980'lerden sonra Türkiye dâhil birçok ülkede darbe ile yerleşen neoliberal zorbalık gene krizle karşı karşıya. İktisat tarihinden biliyoruz ki bu krizler kapitalist sistemde ara ara tekrarlanır. Örneğin 1873'de, 1930'da, 1974'de...
Ayılar da ölmesin
Televizyonda yürek burkan sahneyi görmüşsünüzdür. Bazı akılsızlar kovanlarına musallat olduğu gerekçesi ile bir ayıyı acımasızca öldürdüler. Bazılarınız da belki 'ne yapsınlar, geçim sorunu” dediniz. Ancak kazın ayağı öyle...
'Başka bir hayvancılık mümkün' kitabı yayınlandı
Kırmızı eti, yumurtayı, sütü korka korka tüketenlere iyi haberlerimiz var. Ancak önce bilgi edinmek, sonra da biraz emek ve zaman harcamak gerekiyor. Konu olan hayatımız. Tarım Ekonomisi Derneği ve Ege Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü...
Endüstriyel tarımın doğal kaynak muhasebesi
    Endüstriyel tarım bildiğiniz gibi kimyasal tarım ilaçları, kimyasal gübreler, yoğun makine ve suyla yapılan tarım sistemidir. Çiftçiler gelirlerinin önemli bir kısmını tarım ilaçlarına vb. girdilere veriyorlar. Ürün fiyatları...
Seçim sonuçları ve toplumsal dönüşüm
Seçim sonuçlarının ardından toplumsal gelişmeyi ve sekülerleşmeyi belirleyen etmenler üzerinde tartışmalar yoğunlaştı. Yılmaz Esmer, Cumhuriyet Gazetesi'nde iki boyuttan söz ediyor. Birinci boyutta, kırsal toplum başta olmak üzere...
Kuzuların sessizliği ve dinsel milliyetçilik
Ülkemizde aydınların önemli bir kesimi seçmenlerin oy verme davranışlarını belirleyen en önemli etkenin ekonomi olduğunu düşüyor. Son seçim yorumlarında seçmenin istikrara oy verdiğini, aslında var olan ekonomik istikrarın devam etmesini...
Tarımda saklanan hegemonya
En kötü baskı; gözlerden ve zihnimizin kavrayışından kaçıp gizlenendir. Hegemonya; kendisine tabi olanların dahi sorgulamadığı güçlü egemenlik, şeklinde tanımlanabilir. Örneğin; 2006 yılında çıkan ‘Tohumculuk Kanunu'yla yerel...
Türkiye'de tarımın ekonomi-politiği
Konuşmacı olarak katıldığım bir televizyon programında, Türkiye'nin değişik yerlerinden bize soru sormak için bağlanan otuza yakın çiftçinin hemen hemen tamamı; kimyasal gübre, tarım ilacı, tohum, mazot gibi girdilerin fiyatları roket...
Evrim üzerine aykırı iddialar
İngiliz bilim insanı Darwin 1859'da yayınladığı kitapla, insan dâhil tüm canlı türlerinin doğal seçilim yoluyla, bir ya da birkaç ortak atadan evrildiğini öne sürmüştür. Bilindiği gibi; tüm canlı türleri, mevcut kaynakların izin...
Belediyeler tarım ve çevre için neler yapabilir?
Yerel yönetim seçimleri genel seçim havasında geçecek gibi görünüyor. Ancak kanımca, yerel yönetimle ilgili sorunlara hiç değinmeyecek olan partilerin halkı çok hafife almış olacağını düşünüyorum. Bu nedenle, adayların ve partilerinin...
Kuraklığa karşı 'A,B,C' planlarınızı öğrenebilir miyiz?
Polatlılı üreticilerden öğrendiğime göre; yağış o kadar az ki, buğday dört santim büyüdüğü için çiftçiler artık tarlalarını bozuyorlar. Konya'da ise buğday çıkışı oldu; ancak hava çok sıcak olduğundan, önümüzdeki aylarda...
Tarımda serbest ticaret masalı
Birçok satıcı ve alıcının geldiği, sebze ve meyve satılan semt pazarlarında her şey herkesin gözü önünde olmaktadır ve 'serbest piyasa” bu imajdan güç almaktadır. Serbest piyasa bütün dünyayı bir pazar yapma iddiasındadır. Ancak...
Gıdalar ve kanser
İzmir'in bir köyünde, yakından tanıdığım köylülerin anlattığı ilginç bir olay var: 'Bir baba ve oğlu yeni tarım ilaçlarının içilse bile insanı öldürmeyeceği konusunda diğerleri ile kahvede iddialaşıyor. Sonunda bir miktar...
'Fasulye lobisi' mi iş başında?
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı fasulyedeki fiyat artışlarının sorumlusunu bulmuş. ‘Kaos lobisi' veya ‘fasulye lobisi' imiş fiyatları arttıran. Açıklamada şunlar söylenmiş: "Kendi maddi çıkarları için, halkın yediği...
Karlı ise özelleştir, zararlı ise devletleştir
2004 yılında, İzmir'de büyük bir otelde Tütün Üst Kurulu'nun düzenlediği tütün konulu toplantıdayız. Kürsüde tütün ihracatçılarının bir temsilcisi var. Önerisi: devletin tütün alımı için bir fon oluşturması. Ona göre...
Kuru fasulye fiyatı artarken
Son üç ayda, Arjantin'deki kuraklık, Çin'deki aşırı yağışlar ve Türkiye'deki üretim düşüşü nedeniyle, kuru fasulye fiyatları yüzde 59 arttı. Gazetelerde kuru fasulye fiyatının neredeyse karkas et fiyatına yaklaştığı...
'Biyolojik Mücadele' şirketlere mi, topluma ve doğaya mı hizmet edecek?
DDT'nin keşfinden öncesi 1940'lı yılların başına kadar, zararlılar tarafından üründe meydana gelen kaybın dünya ortalaması yüzde 7 iken, 1980'lerin sonuna doğru bu kayıp yüzde 13'e yükselmiştir. Tarım ilaçlarının...