2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte ailelerin okul masrafları yeniden gündeme geldi. Devlet okullarında öğrenim ücreti alınmamasına rağmen kırtasiye, kıyafet, beslenme ve ulaşım gibi giderler eklendiğinde bir öğrencinin yıllık eğitim maliyeti 155 bin TL’ye kadar çıkabiliyor.
Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte öğrenciler ders başı yaparken velilerin gündeminde ise artan eğitim masrafları yer alıyor. Devlet okullarında eğitim için öğrenim ücreti alınmamasına rağmen okul ihtiyaçları ve yıl boyunca yapılan harcamalar aile bütçelerini zorluyor.
TÜİK’in ağustos ayı verilerine göre tüketici fiyatları yıllık yüzde 31,51 arttı. Eğitim hizmetlerindeki yıllık fiyat artışı ise yüzde 53,44 olarak gerçekleşti. Böylece eğitim alanındaki fiyat artışı genel enflasyonun oldukça üzerinde kaldı.
OKULA BAŞLAMA MALİYETİ 81 BİN TL’Yİ AŞIYOR
Eğitim-İş tarafından Ankara’daki fiyatlar üzerinden hazırlanan 2026-2027 Okula Başlama Maliyeti Araştırması, velilerin yeni eğitim yılı öncesinde karşılaştığı giderleri ortaya koydu.
Araştırmaya göre ilkokul öğrencisinin kırtasiye masrafı 6 bin 363 TL olurken, bu rakam ortaokul öğrencilerinde 7 bin 666 TL, lise öğrencilerinde ise 10 bin 328 TL’ye yükseliyor.
İki takım okul kıyafeti, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabısından oluşan giyim giderinin maliyeti ise tüm eğitim kademelerinde 15 bin 900 TL olarak hesaplandı.
Servis kullanılmadığında yalnızca kırtasiye ve giyim masrafları ilkokul öğrencisi için 22 bin TL’yi, ortaokul öğrencisi için 23 bin TL’yi, lise öğrencisi için ise 26 bin TL’yi aşıyor.
Kısa mesafeli servis kullanılması halinde okula başlangıç maliyeti ilkokulda 64 bin TL’nin, ortaokulda 65 bin TL’nin, lisede ise 68 bin TL’nin üzerine çıkıyor.
Uzun mesafeli servis kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti ilkokulda 77 bin TL’yi, ortaokulda 78 bin TL’yi, lisede 81 bin TL’yi geçiyor.
BİR ÖĞRENCİNİN YILLIK MASRAFI 155 BİN TL’YE ULAŞIYOR
Okul açılırken yapılan harcamalar, ailelerin eğitim yılı boyunca karşılaştığı toplam maliyetin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.
Sezgin Tanrıkulu tarafından paylaşılan analize göre devlet okulunda eğitim gören bir ilkokul öğrencisinin yıllık gideri 70 bin 500 TL ile 110 bin 500 TL arasında değişiyor.
Bu hesaplamada kırtasiye ve yardımcı materyaller için 4 bin 500 ila 6 bin TL, kıyafet için 4 bin ila 7 bin TL, evden hazırlanan beslenme için 15 bin ila 25 bin TL, kantin ve günlük harçlık için 18 bin ila 27 bin TL, servis için ise 27 bin ila 40 bin 500 TL arasında harcama öngörülüyor.
Lise öğrencilerinde ise yıllık eğitim maliyeti 84 bin TL'den başlayarak 155 bin TL’ye kadar çıkıyor. Teknoloji, ulaşım ve sınava hazırlık gibi giderler toplam maliyetin yükselmesine neden oluyor.
BESLENME GİDERİ DE VELİLERİ ZORLUYOR
Eğitim-İş’in araştırmasına göre ilkokul öğrencisinin evden götürdüğü beslenme çantasının aylık maliyeti 2 bin 296 TL’ye ulaştı.
Ortaokul ve lise öğrencilerinde tost, ayran ve sudan oluşan bir kantin alışverişinin aylık maliyeti ise 2 bin 990 TL olarak hesaplandı.
Servis ve beslenme giderlerinin birlikte değerlendirilmesi halinde aylık maliyet ilkokul öğrencilerinde 8 bin 440 TL’ye, ortaokul ve lise öğrencilerinde ise 9 bin 134 TL’ye kadar yükseliyor.
DEVLET OKULLARINDA KAYIT ÜCRETİ ALINAMIYOR
Milli Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılı için hazırlanan ders kitaplarını öğrencilere ücretsiz şekilde ulaştırıyor.
e-Okul sistemi üzerinden otomatik gerçekleştirilen kayıt işlemlerinde velilerden kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret alınamıyor.
Mevzuata göre okul aile birlikleri de velileri bağış yapmaya zorlayamıyor ve kayıt döneminde bağış toplayamıyor.
Buna rağmen eğitim sendikaları; yardımcı kaynak, temizlik, güvenlik ve bakım gibi bazı giderlerin farklı uygulamalarla velilerin karşısına çıktığını belirtiyor.
EĞİTİM ENFLASYONU TOPLAM MALİYETİ GÖSTERMİYOR
Eğitim Reformu Girişimi Kıdemli Politika Analisti Özgenur Korlu, eğitim enflasyonu ile velilerin karşı karşıya kaldığı toplam eğitim maliyetinin aynı olmadığını belirtiyor.
Servis, yemek, kırtasiye ve kıyafet gibi harcamaların enflasyon hesaplamalarında farklı gruplar içerisinde takip edildiğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle yalnızca eğitim enflasyonuna bakılarak ailelerin çocuklarının eğitimi için yaptığı toplam harcamayı ortaya koymak mümkün olmuyor.
Eğitim maliyetlerinin azaltılması için yalnızca eğitim politikalarının değil; istihdam, gelir dağılımı, sosyal yardım, barınma ve ulaşım politikalarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
AİLELERİN EĞİTİM HARCAMALARI NEDEN ARTIYOR?
Okullar arasındaki imkân ve başarı farklılıkları da ailelerin eğitim için yaptığı harcamaları etkiliyor.
Kurs, özel ders, yardımcı kaynak ve dijital eğitim uygulamalarına yönelik harcamalar, öğrencilerin sınavlara hazırlanmasıyla birlikte aile bütçelerine ek yük getiriyor.
Okullar arasındaki imkân farklarının azaltılması halinde ailelerin sınava hazırlık, ulaşım ve ek eğitim harcamalarının da azalabileceğine dikkat çekiliyor.
ÜCRETSİZ YEMEK VE ULAŞIM TALEBİ
Eğitim-İş, öğrencilerin eğitim giderlerinin önemli bölümünün ailelerin bütçesinden kamu bütçesine taşınması çağrısında bulunuyor.
Sendika, tüm öğrencilere en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek ile temiz içme suyu sağlanmasını, kırtasiye ve ulaşım gibi temel giderlerin karşılanmasını ve okullara yeterli bütçe aktarılmasını talep ediyor.
Eğitim-Sen de özellikle asgari ücretli, tek gelirli ve birden fazla çocuğu bulunan ailelerin beslenme, ulaşım, kıyafet, kırtasiye ve teknolojik araç giderleri nedeniyle yaşadığı ekonomik yükün azaltılması gerektiğini belirtiyor.