Sosyal medyada hızla yayılan “alışveriş fişlerine dokunmak kısırlığa neden oluyor” iddiası gündem yarattı. İddiaların odağındaki BPA maddesiyle ilgili uzmanlar, günlük hayatta tek seferlik temasların paniğe neden olacak düzeyde bir sağlık riski oluşturmadığına dikkat çekti.
Sosyal medya platformlarında son günlerde alışveriş fişlerinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin çeşitli paylaşımlar gündeme gelmeye başladı. Özellikle fişlere dokunmanın hormonları bozduğu ve doğurganlığı olumsuz etkilediği yönündeki iddialar kısa sürede geniş kitlelere ulaştı.
TikTok ve bazı podcast yayınlarında da benzer iddiaların paylaşılması, tüketiciler arasında endişeye yol açtı. Paylaşımlarda özellikle termal kâğıtlarda bulunabilen bisfenol A (BPA) maddesine dikkat çekildi.
İDDİALARIN ODAĞINDA BPA VAR
Alışveriş fişlerinde kullanılan termal kâğıtların bazı türlerinde BPA veya benzeri kimyasallar bulunabiliyor. BPA, vücudun hormon sistemini etkileyebilen endokrin bozucu kimyasallar arasında değerlendiriliyor.
Bu nedenle BPA'ya uzun süreli ve yüksek düzeyde maruz kalmanın sağlık açısından oluşturabileceği etkiler bilimsel araştırmaların konusu olmaya devam ediyor.
Ancak uzmanlar, sosyal medyada yayılan “fişe bir kez dokunmak kısırlık yapıyor” şeklindeki kesin ifadelerin bilimsel verilerin ortaya koyduğu tabloyu yansıtmadığını belirtiyor.
UZMANLARDAN PANİK UYARISI
Bilim insanları, günlük yaşamda alışveriş fişine kısa süreli temas edilmesinin tek başına ciddi bir sağlık riski oluşturduğu yönünde bir kanıt bulunmadığına dikkat çekiyor.
Asıl tartışmanın, BPA gibi maddelere uzun süre boyunca ve yüksek miktarlarda maruz kalınmasıyla ilgili olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan tek bir fişe dokunmanın doğrudan kısırlığa yol açacağı yönündeki yorumların bilimsel açıdan fazla genelleyici olduğu ifade ediliyor.
FİŞLERLE TEMASTA NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Uzmanlar, özellikle sürekli olarak termal kâğıtlarla çalışan kişilerin maruziyet konusunda daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.
Fişlere gereksiz yere uzun süre temas etmemek, temas sonrasında elleri yıkamak ve fişleri çocukların erişebileceği yerlere bırakmamak alınabilecek basit önlemler arasında yer alıyor.
Özellikle fişlerle gün boyunca yoğun şekilde temas eden çalışanlar açısından ise maruziyetin azaltılmasına yönelik iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin önem taşıdığı belirtiliyor.
SOSYAL MEDYADAKİ HER İDDİAYA İNANMAYIN
Uzmanların değerlendirmeleri, sosyal medyada yayılan sağlık içeriklerinin bilimsel araştırmalar ve uzman görüşleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Alışveriş fişlerinde bulunan kimyasallarla ilgili araştırmalar sürerken, “fişe dokunmak kısırlık yapıyor” şeklindeki kesin ifadelerin mevcut bilimsel verilerle desteklenmediği belirtiliyor.
Dolayısıyla günlük hayatta kısa süreli fiş temasının ciddi bir sağlık tehdidi olarak değerlendirilmesi yerine, gereksiz maruziyetten kaçınmak ve temel hijyen kurallarına dikkat etmek öneriliyor.