Sonbaharda hava sıcaklıkları düşerken, kış öncesinde kısa süreli bir ısınma yaşanıp yaşanmayacağı merak ediliyor. Halk arasında “pastırma sıcakları” olarak bilinen bu dönemde, gündüzleri güneşli ve ılık hava etkili olurken gece ve sabah saatlerinde sıcaklıklar belirgin şekilde düşebiliyor.
2026 yılı için pastırma sıcaklarının 25 Ekim-15 Kasım aralığında, özellikle de kasım ayının ilk günlerinde görülebileceği yönünde değerlendirmeler gündeme geliyor. Yaklaşık 10 gün sürmesi beklenen bu tür hava koşullarının hangi bölgelerde etkili olacağı ise atmosferik sistemlerin seyrine bağlı olacak.
Pastırma sıcakları hangi tarihlerde görülecek?
Pastırma sıcaklarının bu yıl ekim sonu ile kasım ayının ilk yarısı arasında yaşanabileceği tahmin ediliyor. Bazı değerlendirmelerde 1-10 Kasım tarihleri öne çıkarken, 25 Ekim-15 Kasım aralığı da olası dönem olarak gösteriliyor.
Ancak bu tarihler kesinleşmiş bir hava tahmini olarak değerlendirilmemeli. Pastırma sıcakları, belirli bir takvim aralığında her yıl mutlaka yaşanan bir meteorolojik olay değil. Dönemin ortaya çıkışı ve süresi, yüksek basınç sistemleri ve bölgesel hava koşullarına göre değişebiliyor.
Bu süreçte gündüz sıcaklıklarının yükselmesi, gece ve sabah saatlerinde ise serin havanın etkisini koruması beklenebilir. Bu durum, gün içinde hissedilen sıcaklık ile gece sıcaklıkları arasında belirgin farklar oluşmasına yol açabiliyor.
Pastırma sıcakları en çok hangi bölgelerde hissedilecek?
Pastırma sıcaklarının etkisi, hava sistemlerinin hareketine bağlı olarak bölgeden bölgeye değişiyor. Marmara, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde gündüz güneşli ve ılık havanın daha belirgin hissedilebileceği öngörülüyor.
Bununla birlikte, bu bölgelerin tamamında aynı anda ve aynı şiddette sıcaklık artışı yaşanacağı söylenemez. Kesin bölgesel tahminler için Meteoroloji Genel Müdürlüğünün güncel değerlendirmelerinin izlenmesi gerekiyor.
Pastırma sıcaklarının adı nereden geliyor?
Pastırma sıcaklarının adı, geleneksel pastırma üretimiyle ilişkilendiriliyor. Geçmişte etlerin kurutulması ve olgunlaştırılması sürecinde gündüzlerin ılık, gecelerin ise serin ve ayazlı olması elverişli koşullar oluşturuyordu.
Sonbaharın sonlarına doğru görülen, gündüzleri güneşli ve ılık, geceleri ise soğuk geçen bu hava dönemi zamanla halk arasında “pastırma sıcakları” olarak anılmaya başladı.
Pastırma yazı hangi hava koşullarında oluşuyor?
Pastırma yazı, genellikle yüksek basınç sistemlerinin etkisiyle ortaya çıkan sakin ve güneşli hava koşullarıyla ilişkilendiriliyor. Yüksek basınç altında hava hareketleri bulut oluşumunu sınırlandırabiliyor. Bulutların azalması ve rüzgarın zayıflaması, gündüz güneşlenmenin artmasına zemin hazırlıyor.
Bu koşullarda gündüz sıcaklıkları yükselirken gece saatlerinde yeryüzü, sahip olduğu ısıyı atmosfere ve uzaya yayarak soğuyabiliyor. Bu süreç, meteorolojide radyasyonel soğuma olarak adlandırılıyor.
Sabah ve gece saatlerinde sis görülebilir
Rüzgarın zayıfladığı ve havanın açık olduğu dönemlerde, özellikle gece ve sabah erken saatlerde sis ve pus oluşabiliyor. Görüş mesafesindeki azalma, kara ulaşımında risk oluşturabileceğinden sürücülerin dikkatli olması gerekiyor.
Gündüz güneşli havanın etkisiyle sıcaklıklar yükselse de gece saatlerinde hava yeniden soğuyabiliyor.
Gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farkına dikkat
Pastırma sıcakları döneminde gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farkı belirginleşebiliyor. Uygun atmosfer koşullarında bu farkın 15-20 dereceye ulaşması mümkün olsa da her bölgede ve her gün böyle bir fark görülmesi beklenmemeli.
Uzmanların genel önerisi, gündüz sıcaklıklarına aldanmadan özellikle sabah ve gece saatleri için uygun kıyafet seçilmesi ve güncel hava tahminlerinin takip edilmesi yönünde.
Pastırma sıcaklarının ardından havanın yeniden soğuyup soğumayacağı ise kasım ayındaki atmosferik koşullara bağlı olacak. Bu nedenle kış koşullarının belirli bir tarihte başlayacağını şimdiden kesin olarak söylemek mümkün değil.