Döviz ve altın uyarısı; 'kaygı artar'

Uğur Gürses: 'Yastık altındaki döviz ve altınlarınızı bozdurun' çağrısı, tam tersi etki yapar, kaygıyı artırır

Döviz ve altın uyarısı; 'kaygı artar'

Uğur Gürses: 'Yastık altındaki döviz ve altınlarınızı bozdurun' çağrısı, tam tersi etki yapar, kaygıyı artırır

06 Ağustos 2018 Pazartesi 18:14
Döviz ve altın uyarısı; 'kaygı artar'

Ekonomi yazarı Uğur Gürses, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın "Yastık altındanki dövizlerini altınlarınızı çıkartın. Bunları TL’ye nakde dönüştürün" çağrısını değerlendirdi. Gürses, sokakta "fısıltı gazetesi"yle söylentilerin yayıldığını, toplum katmanlarında medyanın gerçekleri yazdığından şüphe edildiğini aktardı. Erdoğan'ın çağrısının tam tersi etki yapacağını kaydeden Gürses, sokakta çağrının ardından kaygının artabileceğini söyledi.  

Gürses Hürriyet'ten ayrılmasının  ardından kendi adını taşıyan bir blog sitesi açtı. Yazılarını buradan sürdüren Gürses'in "Tek seslilik ekonomiye ne yapıyor?" başlığıyla yayımlanan yazısı şöyle:

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “100 günlük icraat planını” açıklarken, konuşmasının hem ortasında hem de sonunda ısrarla vatandaşların yastık altından döviz ve altınlarını çıkarıp bozdurmalarını istedi. Bunu daha önce de seslendirmişti.

“Bir ekonomik savaşla karşı karşıyayız. Hiç endişe etmeyin, biz bu savaştan da galip çıkacağız” dedikten sonra “Milletime diyorum ki, yastık altından gelin dövizlerini çıkartın. Dolarlarınızı avrolarınızı çıkartın, altınlarınızı çıkartın. Gelin bunları TL’ye nakde dönüştürün. Yerli ve milli direnişinizi tüm dünyaya karşı ortaya koyun”

Peki Cumhurbaşkanı Erdoğan neden ısrarla bunu tekrarladı? Anlatalım:

Bir süredir küçük tasarrufçudan iş insanlarına kadar birçok kesimde kaygılı bir durum var. Fısıltı kanalından yayılıyor.

Ankara’da bürokrat ve bakanları da kaygılandırdığı çok açık. Haksız da değiller. Bu yüzden fazla da ön plana çıkarmadan, doğru mecralarda kamuoyunu ikna etmek için ağırbaşlı biçimde sürekli mesaj veriyorlar; “sermaye kontrolü olmayacak”. Ben de aynı fikirdeyim; hiçbir hükümet isteyerek bu yola gidemez, gitmez.

Ancak sokaktaki kaygıların yayılması ve söylenti biçiminde “fısıltı gazetesi” yoluyla yayılmasının tek bir nedeni var; toplum katmanlarında, medyanın-gazetelerin gerçekleri yazdığından şüphe edilmesi. Yani “gelişmeler bizden saklanıyor” kaygısı.

Bu kaygının yayılmasını besleyen de iktidarın yarattığı ve medyada boğucu hale gelen “tek seslilik”, kendine muhalif görünen her şeyi linç etme, oto-sansür ve buna bağlı olarak can sıkıcı haberlerin verilmemesi.

Örnek mi; son 14 yılın enflasyon rekoru kırılırken birinci sayfalarda “kibrit kutusu” boyutunda gören yurttaşlar sofradaki yangını, üretimde kullandığı ara malı yüzde 30’a yakın artan sanayici maliyet şokunu çok iyi bildiğinden “gazetelerin olumsuz gelişmeleri küçük gösterme” ya da “göstermeme” duruşunu bu açıdan okuyor; şu düşünce beliriyor: “günlük akışta belirgin biçimde gördüğümü medyada göremiyorum; olaylar bizden saklanıyor”.

Buna ilave olarak bir “sersemletici” tarafı da, hükümetin bizatihi kendisinin, olan biten kötü gidişatı “dış güçlerin oyunu” olarak sunması. Döviz kuru mu yükseliyor, “dış güçlerin oyunu”. Merkez Bankası’nın TL’yi savunması için faiz mi artırması gerekiyor “faiz lobisinin oyunu” olarak sunuldu.

Ortalama bilgi sahibi yurttaşların zihnine bir taraftan sunulan, “birtakım güçler ülkemize oyun oynuyor” teması iken, diğer taraftan zihinlerde “ne yazık ki hükümetimiz bununla baş edemiyor” çıkarsaması yapıyor.

“Bizim bilmediğimiz şeyler oluyor, gazeteler yazmıyor bunu” algısı ile “dış güçlerin oyunu ile kur yükseliyor, hükümet de baş edemiyor” kanısı birleşiyor, her kesimden şu üç soru ardı ardına soruluyor; “sermaye kontrolü gelir mi?”, “mevduatımıza el konur mu?”, “döviz hesabımız sabit kurdan TL’ye çevrilir mi?”

Bana sorulduğunda bunların hepsine “Hayır” dedim. Savaş, seferberlik, ağır ekonomik bunalım dışında hiçbir iktidar isteyerek, planlayarak bu kapıyı açmaz, mevcut hükümet de isteyerek yapmaz. Ancak kötü yönetilirse işin geleceği son durağın “acı reçete” olacağı da açık.

OHAL altında o kadar keyfi kararlar alındı ki; yurttaşların, yukarıda aktardığım zihin bulanıklığı ile o üç soruyu ardı ardına sorması birbirini izledi. Son 3 aydır birebir sohbetlerde, konferanslarda “ekonomi” denince ilk karşılaştığım sorular bunlardı.

Peki ne oldu? Olan şu; bankacılık sisteminde son 13 haftada (3 ay demek bu), mevduat artışı yaşanmadı. Olur mu böyle şey? Olmaz. 3 ay boyunca mevduatın artmadığı nerede görülmüş? Döviz hesapları azalırken, TL mevduat çok az artmış.

Seçim kararı alınan haftayı, 27 Nisan’ı 100 kabul edelim; aradan geçen 13 haftada döviz hesapları 96’ya düşmüş (6.3 milyar dolarlık azalış), vadeli TL mevduat hesapları ise 100’den 101’e çıkmış (9.8 milyar TL). Yani kabaca 2 milyar dolar. Peki döviz ve TL mevduatların arasındaki 4.3 milyar dolarlık farka ne olmuş? Çekildiğinden başka bir seçenek yok. Normal koşullarda TL mevduatların en azından dönemsel faizi kadar artacağı varsayılsa kabaca yüzde 4 kadar artmış olması gerekirdi. ama artış sadece yüzde 1.

Haydi vadesiz mevduatı da hesaba katalım; döviz hesaplarında 6.3 milyar dolar azalış varken ki bu kabaca 30 milyar TL karşılığına geliyor, aynı dönemde vadeli+vadesiz toplam TL mevduattaki artış 21. 4 milyar TL (yani 4.5 milyar dolar). Arada hala 1.8 milyar dolar eksik var.

Lafı çevirmeden adını koyalım; mevduat çekilişi olmuş. İster yastık altına, ister yurtdışı hesaplara. Merkez Bankası’nın kasalarındaki “efektif vaziyetine” bakılırsa banka, bu çekilişte bankalara ihtiyaç duydukları efektif takviyesini yaparken kabaca 700 milyon dolar eritmiş.

(Her döviz hesabındaki azalışı “vatandaş döviz bozdurmuş” diye yorumlayanların da şapkayı önüne koyması gerekiyor)

Bunun özeti şu; tek seslilik sanıldığı gibi bir iktidarı koruyup kollayan bir kalkan değil. Tersine “fısıltı gazetesini” çalıştırıp, açık bir ekonomide iktidarın işini zorlaştıracak yere taşıyabilir.

Böyle bir ortamda vatandaşa yapılan “yastık altı döviz ve altınlarınızı bozdurun” çağrısı, tam tersi etki yapar. Zira sokaktaki kaygı o üç soruya odaklanıyorken, “ekonomik savaşla karşı karşıyayız” diyerek “yastık altından çıkarın” çağrısı yapmak kaygıyı artırır.

Petrolü olmayan ve bunu da ithal etmek için dış kaynağa ihtiyaç duyan açık bir ekonomide, siyasi konsolidasyon uğruna toplumu komplo kuramlarıyla besliyorsanız “tek seslilik” kanalı kendine fısıltı kanalını açar. Bunun bedeli de yüksek olur.

Petrolünüz yoksa açık ekonomide hukuksuzluk ve baskı da bir yere kadar.

Önerilen Haberler
Anahtar Kelimeler:
DövizAltınEkonomi
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
İmam Bayıldı 2018-08-06 18:48:12

Lambadan çıktı birkez euro/dolar frenlenemiyor. Vatandaşa yastık altınlarınızı diyenler önce şapkalarını çıkartıp bit düşünsünler biz 14 sene ne yaptık? Hatalarımız neler? Önce vatandaşa. Kulak veresinler mutfakta yangın var yangın

Misafir Avatar
yörük haydar 2018-08-07 08:19:33 @İmam Bayıldı

altı ve dövizleri bozdurun diyeceğine önce kompla sülalecek kendileri önce altın ve dövizlerini bozdurup bize örnek olsun ozaman bozdurmayanın amk.ama yapmazlarsa??????????????

Beğenmedim! (1)
Misafir Avatar
erkan 2018-08-06 23:28:30 @İmam Bayıldı

abdestli piç hırsız bunlar ülkenin amk zırtapoz

Beğenmedim! (1)
Misafir Avatar
pezevenk hamdi 2018-08-06 23:20:19 @İmam Bayıldı

bu dolar işini ben çözerim 5000 doları bozdurup getirene 1 saat kadın bedava dicem ama vatandaşta ne alım nede kaldırma gücü kalmadı

Beğenmedim! (1)
Avatar
Tarzan 2018-08-06 19:06:09

Erdoğan'ın her konuşması Ekonomiye zarar veriyor. An itibari ile Dolar 5,24 ve Euro 6,06. Ekonomi çökmek üzere. Neolur bir günde konuşma be adam.

Misafir Avatar
tarzan lütfen reize öyle deme 2018-08-06 23:15:01 @Tarzan

o güzel sesinle eyy dedimi param katlıyor çalışmasamda kazanıyorum

Beğenmedim! (0)
Misafir Avatar
gecti 2018-08-06 21:16:44 @Tarzan

dolar 5,28...

Beğenmedim! (0)
Misafir Avatar
geçti 2018-08-06 21:15:27 @Tarzan

dolar 6,28 ve euro 6,10 oldu. O senin rakamlar Türkiye'nin eski iyi günleri....:))

Beğenmedim! (2)
Avatar
zafer 2018-08-06 21:14:27

isler iyi ve yolunda gidince Biz Bizim eserimiz isler kötü gidince Biz yapmadik Biz sorumlu degiliz peki kim sorumlu bilin bakalim kim sorumlu?

Misafir Avatar
uzaylilar 2018-08-07 03:11:48 @zafer

sorumlu

Beğenmedim! (0)
Avatar
Yazar kasa atmak 2018-08-06 20:16:22

yok mu bir yazar kasa fırlatan? Hemde en büyüğünden en ağırından...
Ha birde şu simit çay hesabı yapanlar vardı, hadi o hesabı şimdi bir daha yapın.

Avatar
Tarik 2018-08-06 22:40:10

Tayyip artik koyunlara bu yaz aylarinda gölgelerde kafalari yerde KAVAL yerine MASALLAR anlatiyor. Hazine ve TCM'inda döviz kalmadi eyyy millet!

Avatar
Sattım 2018-08-06 23:02:15

Türkiye'yi sat-sat- sattım.

Avatar
Harun 2018-08-06 20:37:32

Senin yönettiğin ülkenin ta A........

Avatar
nuh 2018-08-06 21:07:46

neden bozdursun son 5- 6 ayda tl 3 te bir oranın da değer kaybetti.altın avrupada ons başına 200 küsür dolar değer kaybetti bizde ise değer kazandı niye tl eridi mesela 6 ay önceye göre avrupada ki iyat tl- dolar paritesine göre çeyrek 260 tl idi parite öyle kalsa idi çeyrek şimdi 235 tl olacaktı ama şimdi ne yazık ki 335 tl varın siz düşünün dolarınızı ve altınınızı 6 ayda % 33 değer kaybeden tl ye çevirirmisiniz.