Fon yatırımcıları için kritik düzenleme yürürlükte: Kim ne kadar ödeme alacak?
Tasfiye kapsamındaki yatırım fonlarında ara ödeme ve geri kazanım sürecini düzenleyen kanun yürürlüğe girdi.
Tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarının yatırımcılarına yapılacak ara ödemelere ilişkin düzenleme yürürlüğe girdi. Resmi Gazete’de yayımlanan kanuna göre belirlenen fonlardaki yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılabilecek.
Kanun, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve tasfiye süreci henüz tamamlanmayan yatırım fonlarını kapsıyor.
Düzenlemeyle fonlardan hukuka aykırı biçimde çıkarılan varlıkların geri kazanılması, zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen tutarların yatırımcılara ödenmesine ilişkin esaslar da belirlendi.
Kanun, kapsam dışındaki diğer yatırım fonları için genel bir tasfiye veya sorumluluk sistemi oluşturmuyor.
SPK TASFİYE VE ÖDEME ESASLARINI BELİRLEYECEK
Fonların tasfiyesi SPK’nin gözetiminde yürütülecek.
SPK; fon varlıklarının nakde çevrilmesi, değerleme, yatırımcıların belirlenmesi ve ödeme süreçlerine ilişkin esasları belirleyecek.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların menfaatinin korunması ve fon varlıklarından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi esas alınacak.
Borsa fiyatlarının gerçek değeri yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktirdiği durumlarda alternatif satış yöntemleri de kullanılabilecek.
İKİ BANKA TASFİYE SÜRECİNDE GÖREVLENDİRİLDİ
SPK kararları doğrultusunda bazı fonların tasfiye işlemlerini yürütmek üzere Ziraat Bankası ile Türkiye İş Bankası görevlendirildi.
Ziraat Bankası, Pusula Portföy Yönetimi AŞ ve Atlas Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan fonların tasfiye işlemlerini yürütecek.
Türkiye İş Bankası ise Tera Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan fonların tasfiyesinden sorumlu olacak.
Yatırımcılara yapılacak ara ödemeler, SPK’nin 30 Eylül ve 15 Ekim 2026 tarihli kararları çerçevesinde yapılacak.
17 EYLÜL ÖNCESİ SATIŞ TALİMATI VERENLER DE KAPSAMA ALINDI
Tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle yerine getirilemeyen talimatlara ilişkin de düzenleme yapıldı.
Bu kapsamda katılma payları bloke edilen yatırımcılar, fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye hükümlerinden yararlanacak.
USULSÜZLÜK TESPİT EDİLENLERE ÖDEME YAPILMAYACAK
Kanuna göre piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı fiillerini işlediği, fonlarla birlikte hareket ettiği ya da bu işlemlere fonların iştirakiyle katıldığı SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Bu kişilerin yatırımcı sıfatıyla talepte bulunması halinde de söz konusu fonlardan ödeme yapılmasının önü kapatıldı.
NET YATIRIM TUTARINI MKK HESAPLAYACAK
Fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin yatırımcıların toplam alacağını karşılamaya yetmemesi halinde, yatırımcı bazında “net yatırım tutarı” hesaplanacak.
Bu hesaplama Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından yapılacak.
Yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışlar, tasfiye tarihine kadar TÜİK tarafından açıklanan TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması dikkate alınarak güncellenecek.
Hesaplamada ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanacak.
1 MİLYON TL'YE KADAR ARA ÖDEME
Kanunun en önemli düzenlemelerinden biri yatırımcılara yapılacak ara ödeme oldu.
Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcılara bu tutarın tamamı kadar, 1 milyon TL ve üzerinde net yatırım tutarı bulunan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
Ara ödeme, yatırımcının endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak.
Para piyasası fonları hariç olmak üzere ara ödeme tutarı, yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerinin de üzerinde olamayacak.
KÜÇÜK YATIRIMCIYA ÖNCELİK VERİLEBİLECEK
Dağıtılabilir nakdin tüm yatırımcıların alacaklarını karşılamaması halinde SPK, mümkün olduğunca fazla yatırımcının tam ödeme almasını sağlamak amacıyla en düşük net yatırım tutarına sahip yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek.
Kurul ayrıca asgari ara ödeme tutarı belirleyebilecek.
Ara ödeme karşılığında yatırımcıların fon payları iade edilmeyecek. Katılma paylarının iadesi nihai tasfiye ödemesi sırasında yapılacak.
YÜKSEK GETİRİ ELDE EDENLERE GÖNÜLLÜ İADE İMKÂNI
SPK’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiyesine karar verilen fonlardan yatırım yapan kişiler, TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimlerinin aritmetik ortalamasını aşan getirilerini SPK’nin ilan edeceği hesaplara gönüllü olarak iade edebilecek.
Fonların malvarlığındaki belirli paylardan kazanç sağlayan kişiler de enflasyonun üzerindeki getirilerini genel hisse iade hesabına aktarabilecek.
İade edilecek tutarın hesaplanmasında kullanılacak dönem ve yöntem ile diğer uygulama esaslarını SPK belirleyecek.
HUKUKA AYKIRI ÇIKARILAN VARLIKLAR GERİ ALINACAK
Kanunda, fon malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan para, sermaye piyasası araçları, mal, hak ve alacaklara ilişkin kapsam da ayrıntılı biçimde düzenlendi.
Gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan, karşılıksız veya muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo veya benzeri işlemlerle ilişkili taraflara aktarılan değerler fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış kabul edilecek.
Ortaya çıkan zarardan ilk olarak fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.
Bu tutarın şirketten tahsil edilememesi halinde SPK’nin sorumluluğunu belirlediği gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket edenler şahsen sorumlu olacak.
Görevden ayrılmış olmak da geçmişte yapılan işlemlerden doğan sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
TMSF MAL VARLIKLARI İÇİN TAKİP BAŞLATACAK
SPK, her fon için zarar tutarını, sorumlu kişi ve kuruluşları ve bunların sorumluluk miktarlarını belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) bildirecek.
TMSF de sorumluların malvarlıklarından tahsilat sağlamak amacıyla takip ve tahsil işlemlerini başlatacak.
Kanun kapsamındaki davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
ELKOYMA VE SATIŞ YETKİSİ
Fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.
Elkonulan para ve sermaye piyasası araçlarının ilgili fona doğrudan iadesinin hukuken mümkün olması halinde bu varlıklar savcı, hakim veya mahkeme kararıyla fona ya da geri kazanım hesabına aktarılabilecek.
Fona devredilemeyen malvarlıkları bakımından ise TMSF kayyum olarak atanabilecek.
TMSF, dava sonucunu beklemeden bu varlıkları satabilecek veya tasfiye edebilecek ve elde edilen tutarları her fon için ayrı açılan geri kazanım hesaplarında izleyecek.
GERİ KAZANILAN PARALAR YALNIZCA YATIRIMCILARA ÖDENECEK
Geri kazanım hesaplarında biriken tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara ödeme yapılması amacıyla kullanılabilecek.
Bu tutarlar haczedilemeyecek ve teminat olarak gösterilemeyecek.
Zorunlu giderlerin düşülmesinin ardından kalan tutarlar, tasfiye durumuna göre ilgili kuruluşa veya yatırımcılara ödeme yapılmak üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak.
Nihai ödeme sırasında yatırımcıya daha önce tasfiye malvarlığı, geri kazanım hesabı veya başka hukuki yollarla yapılan ödemeler mahsup edilecek.