Güneş fırtınası Dünya'nın çevresinde 4 radyasyon kuşağı oluşturdu! Uzay fiziğinde bir ilk

Güneş fırtınası Dünya'nın çevresinde 4 radyasyon kuşağı oluşturdu! Uzay fiziğinde bir ilk

2024 yılında meydana gelen şiddetli Güneş fırtınası, Dünya'nın çevresindeki radyasyon kuşaklarında daha önce görülmemiş bir değişime yol açtı.

2024 yılında meydana gelen şiddetli Güneş fırtınası, Dünya'nın çevresindeki radyasyon kuşaklarında daha önce görülmemiş bir değişime yol açtı. Bilim insanları, normalde iki halkadan oluşan Van Allen kuşaklarının geçici olarak dört ayrı kuşağa bölündüğünü tespit etti.

Dünya'nın manyetik kalkanında uzay fiziği açısından tarihi bir olay kaydedildi. Şiddetli Güneş fırtınalarının ardından Dünya'nın çevresinde normalde iki ayrı halkadan oluşan Van Allen radyasyon kuşakları, dört ayrı kuşağa dönüştü.

Belçika Kraliyet Uzay Aeronomisi Enstitüsü araştırmacılarının liderliğinde yürütülen çalışma, Avrupa Uzay Ajansı'na (ESA) ait PROBA-V uydusunun topladığı verilerle ortaya konuldu. Araştırma, npj Space Exploration dergisinde yayımlandı.

MAYIS 2024'TEKİ GÜNEŞ FIRTINASI DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ

11 Mayıs 2024'te meydana gelen ve son 20 yılın en güçlü jeomanyetik fırtınası olarak kayıtlara geçen olay, Dünya'nın yakın uzay çevresine yoğun miktarda yüklü parçacık gönderdi.

Fırtınanın ardından oluşan elektromanyetik dalgalar, radyasyon kuşaklarındaki elektronların bir bölümünü uzaklaştırarak yeni boşluk bölgeleri meydana getirdi. Böylece önce üç, Haziran 2024 itibarıyla ise dört ayrı elektron kuşağı oluştu.

Bilim tarihinde ilk kez gözlemlenen bu yapı kalıcı olmadı. Elektronların zamanla yeniden dağılmasıyla radyasyon kuşakları Ağustos 2024'te eski iki halkalı düzenine döndü.

2024-2026 ARASINDA BENZER OLAYLAR SIKLAŞTI

Araştırmanın başyazarı Viviane Pierrard, daha önce 2012 yılında üç kuşaklı yapının yalnızca bir kez gözlemlendiğini belirtti. Pierrard, 2024-2026 döneminde yaşanan güçlü jeomanyetik fırtınaların ardından çoklu radyasyon kuşağı oluşumlarının beklenmedik biçimde sıklaştığına dikkat çekti.

Araştırmacılar, Güneş'ten kopan koronal kütle atımlarının yanı sıra atmosferik plazma hareketleri, yıldırımlar ve elektromanyetik vericilerin de parçacık dağılımını etkileyebildiğini belirtiyor.

UYDULAR VE ASTRONOTLAR İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR

Bilim insanları, değişen radyasyon kuşaklarının uzay faaliyetleri açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

Yüksek enerjili elektron ve protonlar, yörüngedeki uyduların güneş panellerine ve hassas elektronik sistemlerine zarar verebiliyor. Bu parçacıklar, uzay istasyonlarında görev yapan astronotlarda kanser ve katarakt gibi sağlık risklerini de artırabiliyor.

Uzmanlar, uzay faaliyetlerinin giderek arttığı günümüzde Güneş fırtınalarının Dünya'nın manyetik alanı üzerindeki etkilerinin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.