Battal Özkapıcı
10 KASIM: BİR İNSANIN ve BİR FİKRİN ÖLÜMSÜZLÜĞÜ…
Bazı insanlar yaşadıkları çağa aittir. Bazıları ise çağları aşar… Mustafa Kemal Atatürk, düşünceleriyle
ölümünden sonra da yaşamaya devam eden, zamana sığmayan tarihi şahsiyetlerden biridir.
10 Kasım 1938…
Saat dokuzu beş geçe bir millet, yalnızca Cumhuriyet'in kurucusunu değil, bağımsızlık mücadelesinin
önderini ve geleceğe ilişkin büyük umutlarının simgesini kaybetti.
Ancak aradan geçen yıllar bize önemli bir gerçeği gösterdi: Bir insanın bedeni hayata veda edebilir;
fakat fikirleri, eserleri ve insanlığa bıraktığı değerler yaşamaya devam eder.
Atatürk'ün büyüklüğünü anlamak için yalnızca yaşadığı döneme değil, ölümünden yıllar sonra
düşüncelerinin uluslararası düzeyde nasıl değerlendirildiğine de bakmak gerekir.
1978 yılında UNESCO'nun 20. Genel Konferansı'nda Atatürk'ün doğumunun 100. yıl dönümüyle ilgili
önemli bir karar alındı.
Kararda Atatürk; uluslararası anlayış, iş birliği ve barış için çalışmış, olağanüstü reformlar
gerçekleştirmiş bir devlet adamı olarak değerlendirildi. Sömürgeciliğe ve emperyalizme karşı
mücadelesi, insan haklarına saygısı ve insanlar arasında renk, din ve ırk ayrımı gözetmeyen anlayışı
özellikle vurgulandı.
Düşünün…
Bir insanın ölümünden 40 yıl sonra, uluslararası bir kuruluş onun düşüncelerini ve eserlerini dünya
kamuoyunun gündemine taşıyor.
Bu, yalnızca bir anma kararı değil, Atatürk'ün tarihî mirasının uluslararası ölçekte değerlendirilmesidir.
Bugün kendimize sormamız gereken çok önemli bir soru var:
Atatürk'ü gerçekten anlayabiliyor muyuz?
Onu sevmek, fotoğraflarını taşımak, sözlerini paylaşmak ve 10 Kasım'da saygıyla anmak elbette
değerlidir. Ancak Atatürk'ü anlamak çok daha fazlasını gerektirir.
Atatürk'ü anlamak; bilimin ışığından ayrılmamak, aklı ve özgür düşünceyi önemsemek, eğitimin bir
milletin geleceğini nasıl değiştirebileceğini kavramaktır.
Bağımsızlığı yalnızca siyasi bir kavram olarak değil, ekonomik, kültürel ve düşünsel bir sorumluluk
olarak görmektir. Farklılıklara rağmen bir arada yaşayabilmenin, barışın ve insan onurunun değerini
bilmektir.
Belki de en önemlisi, onun düşüncelerini ezberlemek yerine akılcı ve sorgulayıcı yöntemini hayatımıza
taşıyabilmektir.
Çünkü Atatürk'ün mirası, geçmişte kazanılmış zaferlerin hatırasından ibaret değildir. Geleceğe
bırakılmış bir akıl, bilim ve çağdaşlaşma çağrısıdır.
Bir liderin büyüklüğü yalnızca kazandığı savaşlarla, kurduğu devletle veya yaşadığı dönemde elde ettiği
başarılarla ölçülemez. Asıl önemli olan, aradan yıllar geçtikten sonra bile düşüncelerinin insanlara yol
göstermeye devam edebilmesidir.
Atatürk'ün liderliğini anlamak için Kurtuluş Savaşı'na, Cumhuriyet'in kuruluşuna, eğitim ve hukuk
alanındaki reformlara, kadınların toplumsal yaşamdaki konumuna ve bilime verdiği öneme birlikte
bakmak gerekir.
Çünkü gerçek saygı, düşünmeden tekrarlamak değil; anlayarak sahip çıkmaktır.
10 Kasım geldiğinde saat dokuzu beş geçe hayat durur. Sireni duyarız, başımızı öne eğeriz ve bir
dakikalığına günlük telaşlarımızdan uzaklaşırız.
Peki, asıl mesele o bir dakikanın ardından ne yaptığımızdır?
Bilime ne kadar değer veriyoruz? Bir çocuğun bilimle tanışmasına vesile olduk mu?
Çocuklarımıza nasıl bir gelecek hazırlıyoruz? Onlara ezberi değil, sorgulamayı mı öğretiyoruz?
Bir kitabı kütüphaneye bağışladık mı? Bir öğrencinin eğitimine omuz verdik mi?
Hukuka, adalete ve insan haklarına ne kadar sahip çıkıyoruz? Haksızlık karşısında susmayı mı,
konuşmayı mı seçiyoruz?
İşte Atatürk'ü anmanın ötesine geçip onu anlamaya başladığımız yer tam da burasıdır.
Atatürk'ün bize bıraktığı en büyük miras yalnızca bir ülke değil; o ülkeyi akılla, bilimle, bağımsızlık
bilinciyle ve insan onuruna saygıyla geleceğe taşıma sorumluluğudur.
10 Kasım 1938'de bir ömür sona erdi. Ancak bir milletin bağımsızlık iradesi, Cumhuriyet ideali ve
çağdaşlaşma hedefi sona ermedi.
Bugün bize düşen görev, Atatürk'ü yalnızca geçmişin büyük bir şahsiyeti olarak anmak değil, bıraktığı
eserleri ve fikirleri anlayarak geleceğe taşımaktır.
Çünkü bazı insanlar öldüklerinde hatıralara dönüşür. Bazıları ise fikirleriyle yaşamaya devam eder.
Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de aramızdan ayrıldı. Ancak onun adı; bağımsızlıkla,
Cumhuriyet'le, akılla, bilimle ve çağdaş Türkiye idealiyle yaşamaya devam ediyor.
Saygı, minnet ve özlemle…
Ruhun şad olsun ATAM.**
10 KASIM 1938 – SONSUZA DEK…