Battal Özkapıcı
Enflasyon düştü, peki hayat ucuzladı mı?
Ağustos ayı enflasyon rakamları açıklandı. TÜFE aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 oldu.
Beklentilerin bir miktar altında kalması elbette olumlu bir gelişme. WebTÜFE ise aylık yüzde 2,04,
yıllık yüzde 32,37 gösteriyor.
Rakamların ardından yine bildik yorumlar başladı: “Beklentilerin altında geldi”, “Dezenflasyon devam
ediyor”, “Program sonuç veriyor.”
Elbette aylık enflasyonun beklentilerin altında kalmasını görmezden gelmek doğru olmaz. Ancak asıl
sorulması gereken bazı sorular var: Bugün yüzde 1,84 olarak gerçekleşen enflasyon, ekonomi
yönetiminin hedeflediği oran mıydı? Değilse neden hedef tutmadı? Geçmişte açıklanan hedefler neden
sürekli revize edildi?
Çünkü “beklentilerin altında” ifadesi tek başına ekonominin iyiye gittiğini anlatmaya yetmez.
Yüzde 1,84'lük aylık enflasyon, fiyatların düştüğü anlamına gelmiyor. Fiyatların bir ay daha arttığını
gösteriyor. Yıllık yüzde 31,51 ise geçen yılın aynı dönemine göre fiyatların ortalama olarak yaklaşık
üçte bir daha yüksek olduğunu söylüyor.
Vatandaşın asıl sorusu ise farklı: “Ay sonunda cebimde neden daha az para kalıyor?”
Markete giden, kirasını ödeyen, faturalarını karşılayan, çocuğunun eğitim masraflarını düşünen ve
emekli maaşıyla geçinmeye çalışan insan için ekonominin gerçek ölçüsü yalnızca enflasyon oranı
değildir. Satın alma gücü ne oldu? Maaşlar hayat pahalılığı karşısında ne kadar korundu? İnsanlar daha
rahat mı yaşıyor?
Yüksek enflasyonun yarattığı tahribat, enflasyon oranı düştüğü anda ortadan kalkmaz. Fiyatların artış
hızının yüzde 80'lerden yüzde 30'lara gerilemesi önemli bir gelişmedir. Ancak bu, geçmişte oluşan
yüksek fiyat seviyesinin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Kısacası enflasyon düşebilir, ama hayat ucuzlamayabilir.
Bugün açıklanan rakamı ne küçümsemek ne de tek bir aylık veri üzerinden büyük bir başarı hikâyesi
yazmak gerekir. Gerçek başarı, enflasyonun kalıcı biçimde düşmesiyle birlikte vatandaşın bunu
markette, kirada, faturada ve maaşının satın alma gücünde hissetmesidir.
Çünkü ekonomi sadece rakamlardan ibaret değildir. Rakamların arkasında insanlar vardır.
Enflasyon düşüyor olabilir. Peki hayat gerçekten ucuzluyor mu?